OECD Ũthiĩ na mbere wa mĩena, wa matũũra ma gĩcagi na wa matũũra manene Mĩiyũro ya maaĩ ya njũĩ - matũũra manene na mĩena ĩrĩa ĩũnganĩte namo nĩ wĩra (FUAs)


Ũtaarĩria wa kĩũngano kĩa data

Data ĩno ĩheanaga imererio cia andũ na kũndũ kũakĩtwo kũrĩa gũngĩhũũrwo nĩ mĩtino ya maaĩ ma njũĩ. Kũrĩa ũhoro ũtarĩtwo uumaga na mũtugo wa ũtari Imererio cia mĩtino ya maaĩ ma njũĩ ithimĩtwo na data ya mĩcoro ya ũgwati wa mĩtino ya maaĩ ma njũĩ ya ngazi cia Ũlaya na thĩ yothe (Dottori, F. et al., 2021), ĩonanagia ũnene wa mĩtino ĩyo harĩ mathaa ma gũcooka ngurani (mĩaka 10 nginya 100). Hĩndĩ ya gũcooka nĩ hĩndĩ ĩiganĩirio gatagatĩ ka mĩtino ya maaĩ ĩrĩ na hinya ũiganana. Harĩ mabũrũri ma OECD marĩa marĩ Ũlaya na kũndũ gũthiũrũrũkĩirie iria rĩa Mediteranea, mũcoro wa mũgambo wa ũgayanio wa mita 250 nĩguo watũmĩrĩirwo. Harĩ mabũrũri mangĩ ma OECD, mũcoro wa thĩ yothe wa ũgayanio wa km 1 nĩguo watũmĩrĩirwo. Kũndũ kũakĩtwo kũrĩa gũngĩhũũrwo nĩ mĩtino ya maaĩ ma njũĩ gũtaragwo na kũinganĩria mũcoro ũyũ na data ya Copernicus ya ũkunĩkĩri wa tĩĩri ya mwaka o mwaka (Copernicus Climate Change Service, Climate Data Store, 2019). Andũ arĩa mangĩhũũrwo mataragwo na kĩgĩcunjĩ kĩa data ya andũ a matũũra ma thĩ yothe (European Commission, GHSL Data Package 2023). Mĩbango ya mabũrũri maingĩ ya ũthimi wa ũgwati ĩrĩa ĩigananĩtio ĩtũmĩrwo nĩguo data ĩringithanio thĩ yothe, mĩtugo ya ũthimi ĩigane gatagatĩ ka mabũrũri na mĩgambo yothe ya thĩ ya rũgongo ĩingĩrĩrio. Mĩigana ĩno no ĩtigane na ndigithathi iria itangĩtwo nĩ thirikari cia ũgwati wa mĩtino ya maaĩ mĩgambo-inĩ nĩ ũndũ wa kũtigana kwa njĩra cia ũthimi. Ta gũtũmĩra mĩcoro ya ũgwati wa thĩ yothe ĩthondekĩtwo na ũthimi kuuma igũrũ nginya thĩ, kana mĩbango ya mabũrũri ya ũthiĩ wa maaĩ kana mĩhaka ya kũndũ kwa mĩtino ĩrĩa ĩtuĩtwo nĩ atongoria. O na ithima cia data ĩrĩa ĩingĩra, ũgayanio wa kũndũ na njĩra cia ũthimi wa ũthiĩ wa maaĩ no itigane. Gũtaara FUA na matũũra manene OECD, ĩrĩ hamwe na Ũmwe wa Bũrũri cia Ũlaya (EU), ĩthondekĩte mũtaarĩre mũiganu wa mĩena ya wĩra wa matũũra manene (FUA) wa kuonia mĩhaka ya ũtonga na wĩra ya matũũra manene kũringana na njĩra cia andũ gũthiĩ wĩra o mũthenya (OECD, 2012). FUA irĩ na: Itũũra inene, rĩtaarĩtwo na gatagatĩ ka matũũra manene kĩgero-inĩ kĩa gũtuĩka matũũra manene. Gatagatĩ ka mĩena ĩyo gathondekagwo kũigana na mĩena ya ũrũgamĩrĩri wa hakuhĩ, nĩguo gũtaare itũũra inene. Mũena wa andũ arĩa magĩkĩra wĩra kũndũ kũngĩ, hamwe na mĩena yothe ya hakuhĩ ĩrĩa andũ arĩa matũũraga kuo marĩ na wĩra o na 15% marutaga wĩra itũũra-inĩ inene. Mũtugo wa gũtuĩra mĩhaka ũrĩ na: Gũkĩra mĩena ya ũrũgamĩrĩri wa hakuhĩ ĩthiũrũrũkĩirio nĩ FUA ĩmwe thĩinĩ wa FUA ĩyo. Kũruta mĩena ya ũrũgamĩrĩri wa hakuhĩ ĩtarĩ hamwe na ĩrĩa ĩngĩ. Thandũkũ ya kũringithania SAU na FUA kana matũũra manene ĩrĩ na mĩtugo ya parquet na csv. Mũtaarĩre ũcio ũonanagia FUA 1 272 na matũũra manene 1 269 mabũrũri-inĩ mothe ma OECD tiga Costa Rica na mabũrũri matatũ marenda gũtonya. Ta mũcemanio ũyũ wa ũhoro ũtarĩtwo Kĩga kĩa data kĩa OECD gĩa mĩgambo, matũũra manene na kũndũ (Mĩtino ya maaĩ ma njũĩ — Matũũra manene na FUAs), http://oe.cd/geostats Ũhoro ũngĩ Rũthiomi rwa OECD rwa Ũhoro Ũtarĩtwo wa Mĩena ya Hakuhĩ Mĩena na Matũũra Manene ma OECD kwa Ũkuhĩ Kũrĩ ciũria kana maoni, tũma barũa kũrĩ CitiesStat@oecd.org

Mĩthĩĩtĩre ya maũndũ marĩ na ũhoro ũyũ


MũgamboOECD Ũthiĩ na mbere wa mĩena, wa matũũra ma gĩcagi na wa matũũra manene Mĩiyũro ya maaĩ ya njũĩ - matũũra manene na mĩena ĩrĩa ĩũnganĩte namo nĩ wĩra (FUAs)735
FREQWa o mwakaA
HEAT STRESSGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
KĩoneriaŨgwati wa mũiyũro wa maĩ ma mĩtaro kũrĩ andũRF_POP_EXP
PROJ SCENARIOGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
Kĩrĩra's-GravenhageNL017C
RET PERIODMĩaka 100Y_100
Regional LevelItũũra ineneCITY
KĩgeroGĩcunjĩ kĩa igana kĩa andũPT_POP
Ihinda2000 - 2020
ThirikariGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mĩikarĩre ya ũthaka wa bũrũriGũtirĩ gĩthuurĩtwo
MbaaraGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mũtino wa kĩũmbeGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mũrimũ mũrũru wa thĩ yotheGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Ũhoro kana mũtinoGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Adirethi ya kĩambĩrĩria kĩa datahttps://data-explorer.oecd.org/vis?fs[0]=Topic%2C0%7CRegional%2C%20rural%20and%20urban%20development...