OECD Mĩthiũrũrũko na mũgarũrũko wa rĩera Gũkinyĩrwo nĩ rĩũa inene kũrĩa kwĩrĩgirĩrwo


Ũtaarĩria wa kĩũngano kĩa data

Data ĩno ĩheanaga ũthimi wa thĩ yothe wa ũgarũrĩku ũrĩa ũrathimĩtwo wa riũa rĩnene na Kĩmererio Gĩigananĩtio kĩa Mbura na Kũgarũrũka kwa Maaĩ Matuĩke Rũhuho (SPEI) harĩ mĩbango ĩna ya rĩera (SSP 1-1.9 ndĩrĩ ho rĩu harĩ SPEI). SPEI ĩno ĩthimaga ũhuthũ wa maaĩ ũconganĩtio harĩ kũndũ kũmenyeke harĩ mĩeri 12 ĩthirĩte, na ĩrĩ na data ya maaĩ magarũrũkaga matuĩke rũhuho kũringana na ũrugarĩ. SPEI ya hĩndĩ ya mĩeri 12 ĩhotithagia kũmenya riũa rĩnene rĩa hĩndĩ ndaaya. Mĩigana ĩrĩ gatagatĩ ka -1 na 1 ĩtaragwo kaingĩ ta mũikarĩre wa kawaida. Mũigana wa SPEI ũrĩ gatagatĩ ka -1 na -1.5 wonanagia riũa rĩa gatagatĩ, gatagatĩ ka -1.5 na -2 riũa rĩnene, na thĩ wa -2 riũa rĩnene mũno. Rora maandĩko ma ũcũranio nĩguo ũmenye makĩria ma njĩra cia ũthimi. Data ĩno o na ĩheanaga ũthimi wa thĩ yothe wa ũgarũrĩku ũrĩa ũrathimĩtwo wa riũa rĩnene na mũigana wa igũrũ wa matukũ ma riũa marũmĩrĩrane, na ĩhotithagia gũthuthuria riũa rĩnene rĩa hĩndĩ nguhĩ harĩ mĩbango ĩtano ya rĩera. Kĩmererio gĩkĩ kĩ bata harĩ mĩthemba mĩingĩ ya indo irĩ muoyo, ũrĩmi, na ũtongoria wa mĩtĩrĩrĩ na maaĩ. Harĩ ũrĩmi, gĩtũmĩragwo kaingĩ ta kĩmenyithia kĩa kũaga mbura hĩndĩ nguhĩ, kũrĩa gũngĩtũma kũgĩe na riũa ihenya na gũteithia atongoria a ũrĩmi kũmenya mũikarĩre ũrĩ na ũgwati mũnene. Data ĩno ĩingiirĩire hĩndĩ ya 2015-2100 na ĩheanaga mĩigana ĩiganĩirio ya ũtiganu wa hĩndĩ ĩrũgama ya 2020-2039, 2040-2059, 2060-2079 na 2080-2099. Hĩndĩ ici ciitagwo kaingĩ na mĩaka ya gatagatĩ yacio ta mĩaka ya 2030, 2050, 2070 na 2090. Mĩbango ya rĩera ĩrĩ ho ĩrĩ na Njĩra cia Hamwe cia Andũ na Ũtonga (SSPs) inya cia ngazi ya 1, kuuma gũrutwo kwa gasi kunini nginya kũingĩ mũno (SSP 1-2.6 [kunini], SSP 2-4.5 [gatagatĩ], SSP 3-7.0 [kũingĩ], na SSP 5-8.5 [kũingĩ mũno]), na mũbango ũngĩ wa gũrutwo kwa gasi kunini mũno (ngazi ya 2, SSP 1-1.9). Data ĩno ĩingiirĩire thĩ yothe harĩ ngazi ya bũrũri. Harĩ ngazi ya mĩgambo minene ya OECD TL2, matokeo monekanĩtio kũrĩ mabũrũri mothe ma OECD, hamwe na Serbia, Masedonia ya Gathigathini, Bulgaria, Koroatia, Albania, Romania, Liechtenstein, Montenegro, Kipro, Malta, Perũ, Brazil, Ajentina, Rũthia, India, Guatemala, Afrika ya Gĩthũrĩire, Tunisia, Indonesia na Caina. Harĩ ngazi ya mĩgambo minini ya OECD TL3, matokeo monekanĩtio kũrĩ mabũrũri mothe ma OECD hamwe na Montenegro, Koroatia, Bulgaria, Albania, Romania, Kipro, Masedonia ya Gathigathini, Liechtenstein, Malta na Serbia. O na kũrĩ mĩgambo ĩconganĩtio: mwena wa euro, Ũmwe wa Ũlaya, mabũrũri ma ũtonga ũkũrĩte, mabũrũri ma ũtonga ũrandũrũka, G7, G20, OECD, OECD Ũlaya, OECD Asia na Oceania, OECD mabũrũri ma Amerika, na mũgambo wa Amerika ya Latini na Karibiani (LAC). Ithima cia data: Njĩra ya kũthima kĩmererio na ithima cia data irĩ na maelezo harĩ maandĩko ma ũcũranio ma OECD Maes et al. (2025). Ithima cia mbere hamwe na data ya riũa rĩnene rĩrathimĩtwo rĩa hĩndĩ ĩrũgama kuuma Kĩrĩra kĩa Mũtandao kĩa Ũmenyo wa Ũgarũrĩku wa Rĩera, na data ya ũnene wa tĩĩri wa mĩmera kuuma Climate Change Initiative ya kĩbũrũri kĩa Ũlaya kĩa ũcũranio wa igũrũ. Kũhoya ũhoro: ENV.Stat@oecd.org

MũgamboOECD Mĩthiũrũrũko na mũgarũrũko wa rĩera Gũkinyĩrwo nĩ rĩũa inene kũrĩa kwĩrĩgirĩrwo620
ANOMALYKĩgero kĩa mwĩtĩkanĩreSTA
CLIMATE SCENARIOMũhiano wa kuumithia gasi cia kĩgero kĩa gatagatĩ (Njĩra ya hamwe ya ũtũũro wa andũ na ũtonga 2-4.5)SSP245
DURATIONGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
FREQWa o mwakaA
HURRICANE WIND SCALEGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
KĩoneriaKĩgero kĩa gatagatĩ kĩa mũgũnda wa mĩmera ũrĩa ũhũtĩtwo kũringana na kĩthimi kĩrũnganĩtio kĩa mbura na maĩ marĩa marutagwo nĩ thĩ na mĩmera magatuĩka ũgĩSPEI_CROP_EXP
Kĩrĩra- Muntenia ya GũthiniRO31
RET PERIODGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
Statistical ActivityGĩcunjĩ gĩa 1 kĩa igana rĩagayanĩtwo ikũmiD1
TEMP THRESHOLDGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
TIME HORIZKũragora ũrĩa gũgaakorwoP
KĩgeroKĩthimiIX
Ihinda2015 - 2100
ThirikariGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mĩikarĩre ya ũthaka wa bũrũriGũtirĩ gĩthuurĩtwo
MbaaraGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mũtino wa kĩũmbeGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mũrimũ mũrũru wa thĩ yotheGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Ũhoro kana mũtinoGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Adirethi ya kĩambĩrĩria kĩa datahttps://data-explorer.oecd.org/vis?fs[0]=Topic%2C0%7CEnvironment%20and%20climate%20change%23ENV%23&p...