OECD Ũtonga Mbeca cia kũingĩra na cia kũiga cia mĩciĩ mathabu-inĩ ma bũrũri: kũgayania kũringana na kĩambĩrĩria kĩa bata mũnene kĩa mbeca cia kũingĩra


Ũtaarĩria wa kĩũngano kĩa data

Methabũri ĩno ĩonanagia mbeca iria ingĩraga nyũmba cia andũ na mbeca cia kũiga kuuma matarĩro ma ũtonga wa bũrũri, igayanĩtio kũringana na icunjĩ ithano cia mbeca iria ingĩraga. Ĩrĩ na mbeca cia mbere iria ingĩraga, mbeca iria ingĩhũthĩrwo, iria ingĩhũthĩrwo irũngamĩtio na mbeca cia kũiga. Mbeca cia mbere iria ingĩraga nĩ mbeca iria nyũmba cia andũ inyitaga nĩ ũndũ wa gwĩka wĩra wa kũruta indo na mawĩra. Ikuĩte mbeca ciothe itigaraga kuuma marutĩro ma wĩra (harĩ nyũmba cia andũ, mbeca cia kũkomba itarĩhĩtio no igeretwo kuuma gũtũũra nyũmba ya mwene), mbeca ciothe cia mĩthemba ĩtukanĩtio (magetha ma aruti a wĩra meyandĩkĩte) na marĩhi ma aruti a wĩra (mishara na marĩhi ma wĩra, na mĩhothi ya ũgitĩri wa andũ ĩrĩhagwo nĩ aandĩki a wĩra), hamwe na riba ĩtigarĩte, mbeca cia makambuni igayanĩtio na mbeca cia gũkomba. Mbeca iria ingĩhũthĩrwo nĩ iria nyũmba cia andũ inyitaga thuutha wa igooti cia mbeca iria ingĩraga na cia ũtonga, mĩhothi ya ũgitĩri wa andũ na ũteithio wa andũ, marĩhi na mĩbaara ya inthuaransi itarĩ ya muoyo, na mahame mangĩ ma mbeca ma rĩu, ta mbeca iria itũmagwo harĩ andũ a mũciĩ. Mbeca iria ingĩhũthĩrwo irũngamĩtio irutagwo kuuma mbeca iria ingĩhũthĩrwo, no ikuagĩrĩra o na thogora wa ũteithio wa andũ ũheanagwo ta indo kana mawĩra, ũrĩa nyũmba cia andũ inyitaga. Mbeca cia kũiga nĩ gĩcunjĩ kĩa mbeca iria ingĩhũthĩrwo (irũngamĩtio kũringana na ngarũka ya rũtha rwa mbeca cia kũhurũka wĩra) kĩrĩa gĩtahũthĩrwo harĩ indo na mawĩra ma mahũthĩro ma mũthia. Methabũri-inĩ ĩno, nyũmba cia andũ igayanĩtio kũringana na kũrĩa mbeca nyingĩ iumaga, nĩ kuuga kĩcunjĩ kĩa mbeca iria ingĩraga kĩrĩa kĩrutaga mũigana mũnene gũkĩra ingĩ wa mbeca iria ingĩraga nyũmba ya andũ. Mĩthemba ĩna nĩyo ĩonanĩtio: mishara na marĩhi ma wĩra, mbeca iria ingĩraga kuuma wĩra wa kwĩyandĩka, mbeca itigarĩte iria ingĩraga kuuma indo iria irĩ na thogora (makĩria riba, magetha magayanĩtwo na mbeca cia gũkomba) na mahame ma mbeca ma rĩu manyitĩtwo, ta ũteithio wa andũ hamwe na ũteithio wa andũ ũheanagwo ta indo kana mawĩra. Mĩigana ĩonanagio na mbeca cia o bũrũri, na ta mũigana wa gatagatĩ kwa o nyũmba ya andũ na kwa o gĩcunjĩ kĩa mahũthĩro. No ũthuure kũu na igayio rĩa ‘Kĩgero’. Mũigana wa o gĩcunjĩ kĩa mahũthĩro (mbeca iria ingĩraga na mbeca cia kũiga iringanitio) ũrutagwo na kũgaya mũigana wa o nyũmba ya andũ na mũigana wa icunjĩ ciayo cia mahũthĩro, nĩguo wonanie mabataro mayo ma mahũthĩro. Kwa ngerekano, mũtaratara wa kũringania ũrũngamĩtio nĩ OECD ũtaraga mũndũ mũkũrũ wa mbere ta 1, o ũngĩ arĩ na mĩaka 14 kana makĩria ta 0.5, na o mwana arĩ na mĩaka hasi ya 14 ta 0.3. Methabũri ĩno ĩonanagia bũrũri ũmwe (‘Kũndũ kũrĩa gũtarĩtwo’) na mwaka ũmwe (‘Ihinda’) ũtangĩagarũra igayio. Mabũrũri mangĩ mangĩoneka marĩ na rangi wa mũhu no data ya mĩaka ya mbere ĩkorwo ĩrĩ ho. No ũthuure mwaka ũngĩ wa kwambĩrĩria na wa gũthiria igayio-inĩ rĩa ‘Ihinda’. Ahũthĩri maheirwo ũtaaro mathuure bũrũri ũmwe o hĩndĩ nĩguo mone mĩigana yothe ya ũgaĩri wa bũrũri ũcio ihinda-inĩ rĩrĩa rĩtarĩtwo. O na no ũthuure kĩndũ kĩmwe igayio-inĩ rĩa ‘Ũtiganĩria’ nĩguo ũringithanie mabũrũri. Ũhoro ũngĩ wa mĩigana ĩno na njĩra cia kũmĩthondeka ũrĩ rũbaga-inĩ rwa ũgaĩri wa mĩigana ya nyũmba cia andũ.

MũgamboOECD Ũtonga Mbeca cia kũingĩra na cia kũiga cia mĩciĩ mathabu-inĩ ma bũrũri: kũgayania kũringana na kĩambĩrĩria kĩa bata mũnene kĩa mbeca cia kũingĩra230
ACCOUNTING ENTRYMatumĩra ma mbecaD
AGEGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
Education LevelGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
EXPENDITUREGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
FREQWa o mwakaA
HOUSEHOLD OWNERSHIPGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
HOUSEHOLD TYPEGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
INCOME GROUPGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
INSTR ASSETGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
MAIN INCOME SOURCECiothe_T
KĩrĩraAmerikaUSA
SEXGũtirĩ ha kũhũthĩrwo_Z
TRANSACTIONŨteithio wa andũ tiga ũrĩa ũheanagwo ta indo kana mawĩraD62
KĩgeroMbeca cia bũrũriXDC
Ihinda2000 - 2023
ThirikariGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mĩikarĩre ya ũthaka wa bũrũriGũtirĩ gĩthuurĩtwo
MbaaraGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mũtino wa kĩũmbeGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Mũrimũ mũrũru wa thĩ yotheGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Ũhoro kana mũtinoGũtirĩ gĩthuurĩtwo
Adirethi ya kĩambĩrĩria kĩa datahttps://data-explorer.oecd.org/vis?fs[0]=Topic%2C0%7CEconomy%23ECO%23&pg=0&fc=Topic&bp=true&snb=34&s...